اميرحسين توكلي

به نظر مي رسد با نزديك شدن واگذاري سهام دولت در بيمه هاي دولتي توجه ها بيش از پيش به مسائل مختلف بيمه ها به ويژه سوددهي آنها جلب شده است . يك روز مقاله اي براي جلب توجه خريداران بالقوه سهام نگاشته مي شود و روزي ديگر مقاله اي در باب آخرين آمار توليد حق بيمه كشور و شركت هاي دولتي را مي خوانيم . بالاخره توجه ها به مسائل مختلف بيمه و جوانب متفاوت آن جلب شده است و بايد تامل لازم را در اين امر مبذول داشت تا خداي ناكرده دچار توهم و ابهام ناخواسته اي نشويم . 
واقعيت اين است كه بيمه هاي دولتي كشور مانند هر بنگاه دولتي ديگر به تناسب اهداف و راهبردهاي ترسيم شده از سوي مالك خود كه تاكنون دولت بوده است ، گام برداشته اند . اگر مثلادولتي علاقه مند به پرداخت يارانه اي روي بيمه هاي خودرو بود ، تا هنگامي كه بخش بيمه را در مالكيت خود داشت با بهره گيري از اختيارات مالكانه خود نسبت به تنظيم و سر به سر كردن فعاليت هاي بيمه اقدام مي نمود . اين كه چنين ديدگاه هايي تا چه حد صحيح يا خطا بوده يا هست ، يا اين كه اصولاچنين ديدگاهي به صورت نظام مند در دولت به عنوان مالك بيمه ها وجود داشته يا دارد ، ضمن اين كه از بحث اين مقاله خارج مي باشد ، خود قابل تامل و بحث است . بايد در جاي خود بدان پرداخت .
    اما در هر صورت تاثير كار به هر علت و دليل اين بوده است كه بيمه ها نيز مانند بسياري از بنگاه هاي اقتصادي كه تحت مالكيت دولت بوده اند، منابع ، توان و امكانات خود را صرفا براي كسب سود تجهيز نكرده بودند و اگر صرفا بخواهيم به شركت هاي بيمه در چارچوب سوددهي نگاه كنيم ، در برخي موارد دچار سرخوردگي هاي جدي مي شويم . اما اكنون مطابق با اصل 44 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران ، فرآيند واگذاري سهام دولت در بنگاه هاي اقتصادي از جمله بيمه ها در شرف انجام است و خصوصي سازي به عنوان يك اصل به پيش مي رود .
    در اين مقطع ، سوال مهمي كه اكنون براي خريداران بالقوه سهام بيمه ها مطرح است اين خواهد بود كه كدام شركت بيمه آينده اي روشن تر داشته و توانگري و ماندگاري بالاتري در بازار رقابتي آتي خواهد داشت . در واقع به نظر مي رسد ملاك ارزيابي خريداران سهام بيمه ها در بورس صرفا سوددهي گذشته آنها نخواهد بود ، بلكه آنچه در تعيين ارزش سهام بيمه ها و البته بسياري ديگر از صنايع وابسته به دولت كه به زودي واگذار خواهند شد ، مي باشد ؛ توان بالقوه توليد سود در بلند مدت براي سهامداران در سال هاي آتي است . به كلام ديگر ، خريداران بالقوه سهام بيمه ها هنگام انتخاب براي سرمايه گذاري بيش از سابقه بايد به آينده شركت مورد نظر نگاهي جدي داشته باشند . يكي از توانايي هاي مهم و عمده هر شركت بيمه ، در حالي كه به سوي آزادسازي تعرفه ها گام برمي داريم ، در اختيار داشتن اطلاعات ، آمار صحيح ، دقيق و به روز و توانايي لازم براي بهره گيري كارشناسي از اين اطلاعات و تبديل آن به نرخ و شرايطي مبتني بر مباني فني و علمي است . تنها بر اين اساس است كه مي توان اميدوار بود كه در بازار رقابتي بيمه ، امكان سودآوري منطقي براي شركت بيمه گر فراهم خواهد شد . يافتن اينكه كدام شركت بيمه توان لازم جمع آوري ، پردازش ، توزيع و پالايش داده هاي عملكرد خود به صورت برخط ، دقيق و صحيح را دارند ، براي سرمايه گذاران كار سختي به نظر نمي رسد . سطح و عمق مكانيزاسيون عمليات بيمه گري در درون سازمان بيمه گر از جمله مواردي است كه چندين سال است از سوي بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران ارزيابي شده و مي توان به خوبي آن را يكي از ملاك هاي اصلي در تعيين ارزش سهام يا حجم خريد سهام شركت هاي بيمه دانست .